عصب دورکننده: فرمانده حرکت چشم به سمت خارج

عصب دورکننده یا عصب آبداکنس (Abducens nerve) ششمین جفت از دوازده جفت عصب مغزی است. این عصب مسئول کنترل حرکت چشم به سمت خارج (دور از بینی) است.

آناتومی عصب دورکننده

عصب Abducens از هسته دورکننده در پل مغزی منشأ گرفته و از طریق شکاف فوقین پل مغزی وارد حفره جمجمه می‌شود. سپس از سینوس کاورنی عبور کرده و از شکاف مدور فوقانی وارد حفره چشم می‌شود.

عملکرد Abducens Nerve

حرکت چشم به سمت خارج: تنها عضله‌ای که توسط عصب دورکننده عصب‌دهی می‌شود، عضله راست جانبی چشم است. این عضله با انقباض خود باعث حرکت چشم به سمت خارج می‌شود.

اختلالات عصب دورکننده

آسیب به Abducens Nerve می‌تواند منجر به اختلال در حرکت چشم به سمت خارج شود. این اختلال به فلج عصب دورکننده معروف است.

علائم فلج Abducens Nerve

• • دوبینی (دیپلوپی): به خصوص هنگام نگاه کردن به سمت خارج
  • انحراف چشم به سمت داخل (استرابیسم داخلی) در چشم آسیب دیده
  • مشکل در حرکت دادن چشم به سمت خارج

علل آسیب به Abducens Nerve

• دیابت: دیابت یکی از علل شایع آسیب به اعصاب محیطی از جمله عصب دورکننده است.
• تومورها: تومورهای مغزی یا تومورهای ناحیه سر و گردن می‌توانند به این عصب، فشار وارد کنند.
• آنوریسم‌های عروق مغزی: برآمدگی در دیواره رگ‌های خونی مغز می‌تواند به Abducens Nerve فشار وارد کند.
• تروما: ضربه به سر یا جراحی مغز می‌تواند باعث آسیب به این عصب شود.
• التهاب: التهاب عصب دورکننده به دلایل مختلفی مانند عفونت یا بیماری‌های خود ایمنی می‌تواند رخ دهد.

تشخیص و درمان

برای تشخیص فلج Abducens Nerve، پزشک از معاینه چشم و آزمایشات مختلفی مانند:

• ام آر آی: برای بررسی ساختارهای مغز و سر و گردن
• سی تی اسکن: برای بررسی ساختارهای استخوانی
• الکترومیوگرافی: برای ارزیابی فعالیت الکتریکی عضله راست جانبی چشم